>Burgemeesters Noordrandgemeenten over vonnis vliegroutes
Noordrandgemeenten

Door Walter Van Steenbrugge – 13/06/2018 – In de kijker

burgemeesters noordrandgemeenten over vonnis vliegroutes:“vlamingen eindelijk gelijk voor de wet”

Op 30 mei 2018 sprak een Brusselse rechter zich uit over de milieustakingsvordering die namens de burgemeesters van 5 van de Noordrandgemeenten die langs de noordelijke grens met het Brussels Gewest liggen (Machelen, Vilvoorde, Grimbergen, Meise en Wemmel), werd ingediend wegens de steeds erger wordende vliegtuighinder voor de inwoners van deze gemeenten (zie ook ons eerder bericht).

Uit de hoofdzakelijk Franstalige berichtgeving in media nadien bleek duidelijk dat het vonnis niet volledig en vaak zelfs ronduit verkeerd werd gelezen en er om totaal foutieve redenen zelfs wordt opgeroepen om tegen het vonnis beroep aan te tekenen. Een kleine bloemlezing:

Zo verwijt La Libre Belgique de Vlaamse regering dat ze partij kiest voor Vlamingen en koeien: « Bien sûr, le gouvernement flamand reste du côté de ses pauvres malheureux habitants de la grande périphérie et des troupeaux de vaches que le bruit des réacteurs au décollage perturbe. »

VolgensLe Brabant Wallon van 2 juni maakt de rechter van Waals Brabant niet minder dan de hel op aarde : « Un jugement rendu en Flandre pourrait faire très mal aux habitants du Brabant wallon […] Il en va de votre santé, de votre avenir.  Vous trouviez la situation invivable maintenant, ici, on vous parle d’un enfer ». En op Twitter heeft men het over niet minder dan een ongeziene verkrachting van de scheiding der machten : le jugement du Noordrand est un bel enfumage et une violation de la séparation des pouvoirs entre judiciaire/législatif”

Het moge duidelijk zijn dat bovenstaande citaten erg zuinig met de waarheid zijn, eenvoudig niet stroken met de feiten en bol staan van demagogische waanideeën. Eenvoudig gezegd: de Franstalige media waarvan sprake liegen.

Een duiding in mensentaal over wat de rechter nu echt heeft beslist in zijn uiterst gemotiveerd vonnis is dan ook absoluut noodzakelijk. Hieronder volgt een toelichting.

Iedere Belg gelijk voor de wet

De 5 Noordrandgemeenten verzochten om de staking van de maatregelen van het zogenaamde ‘plan-Wathelet’ dat destijds via 7 opeenvolgende fases werd doorgevoerd en dat als gevolg had dat de vliegroutes van opstijgende en landende vliegtuigen vanuit het Brussels Gewest en de faciliteitengemeenten steeds meer werden verschoven naar de Noordrand om daar op geconcentreerde wijze deze dichtbevolkte regio te overvliegen.

In zijn grondig gemotiveerd vonnis van 30 mei 2018 kwam de Nederlandstalige milieustakingsrechter te Brussel in de eerste plaats tot het besluit dat het ‘plan-Wathelet’op onwettige wijze werd doorgevoerd: zo ontbraken, bijvoorbeeld, de vereiste milieu-impactstudies en publieksbevragingen. De rechter wees daarbij op het advies dat de afdeling wetgeving van de Raad van State in 2010 had gegeven bij een voorontwerp van de federale vliegtuigwet. In dat advies werd gesteld dat de Belgische Staat een juist evenwicht dient na te streven tussen het algemeen belang en de verschillende particuliere belangen in kwestie (met name het recht van elke Belg op een gezond leefmilieu, het recht op eerbiediging van het privéleven, en een verdeling van de geluidshinder met respect voor het gelijkheidsbeginsel: “iedere Belg is gelijk voor de wet”).  Dit kon volgens de Raad van State enkel en alleen worden bekomen door een gedegen milieu-effectenbeoordeling, met inspraakmogelijkheid van het publiek.

Vervolgens stelde de rechter vast dat uit de voorgelegde geluidsmetingen van meetposten in de 5 dichtbevolkte Noordrandgemeenten en uit andere objectieve stukken (de zogenaamde “runaway use” tabellen die dagelijks door Brussels Airport worden gepubliceerd) duidelijk bleek dat de inwoners van de Noordrandgemeenten werden geconfronteerd met een dermate zware vliegtuighinder (die bij bepaalde meetposten zelfs tot twintigmaal zo hoog was als de hinder ondervonden door de inwoners van het Brusselse Gewest) dat het recht op een gelijke bescherming van hun gezondheid, hun leefmilieu en het respect voor hun privé- en gezinsleven (gewaarborgd door de artikelen 10, 11 en 22 van de Grondwet en artikel 8  EVRM) op disproportionele wijze werd ingeperkt. De Brusselse rechter maakte daarbij, in het licht van artikel 8 EVRM, een weloverwogen afweging van de verschillende in het spel zijnde belangen en oordeelde, onder meer, dat het economisch-sociaal belang van de luchthaven ondergeschikt dient te zijn aan het recht voor elke burger op een gezond leefmilieu.

Om die reden besliste de rechter om alle nog in voege zijnde fases van het plan Wathelet (6 van de 7) te staken en dus op te schorten. Deze staking is uit te voeren binnen een termijn van 90 weken vanaf de betekening van het vonnis, onder de verbeurte van een dwangsom van 50.000 € per vastgestelde overtreding. Concreet zal de Belgische Staat en in het bijzonder de Minister van Mobiliteit dus een nieuw plan moeten uitwerken voor de vliegroutes van en naar de luchthaven Brussel-Nationaal dat, na het uitvoeren van een uitgebreide milieu-impactanalyse en publieksbevraging, rekening houdt met de grondrechten van alle betrokken burgers.

Een oproep tot dialoog

De rechter legde als begeleidende maatregel tenslotte aan de Belgische Staat op om een “Staten Generaal van de luchthaven Brussel-Nationaal” te organiseren om een dialoog op gang te brengen tussen alle betrokkenen: de Federale Staat, de drie Gewesten, de betrokken gemeenten van Brussel, Waals- en Vlaams-Brabant én de omwonenden. Deze Staten-Generaal dient op een heel korte termijn (ten laatste vanaf maandag 17 september 2018) georganiseerd te worden om tot een duurzame oplossing te komen voor dit dossier dat nu al sinds het jaar 2000 aansleept.

De rechter waakte er daarbij nadrukkelijk over om geen afbreuk te doen aan de eigen bevoegdheid van de wetgever om de materie van de vliegroutes te reguleren maar creëerde enkel een forum voor alle betrokkenen om de problematiek van de vliegroutes grondig te bespreken.  Dit ligt volkomen in lijn met de rechtspraak van het Hof van Cassatie, meer bepaald het arrest van 4 maart 2004, en laat de wetgever nog steeds alle vrijheid om inhoudelijk te beslissen over de toekomst van de vliegroutes voor de luchthaven Brussel-Nationaal. Het is trouwens ook om die reden dat de rechter uitdrukkelijk benadrukte dat zijn beslissing tot staking van alle nog in voege zijnde fases van het plan-Wathelet niet betekent dat de bestaande routes nooit meer gebruikt zouden mogen worden, én dat de Staten-Generaal een louter “adviserende functie” dient te vervullen waardoor er van enige bevoegdheidsoverschrijding door de rechter sowieso geen sprake kan zijn.

De Noordrandgemeenten hebben in al die lange jaren nooit gesteld dat hun inwoners minder overvlogen moeten worden dan de omwonenden uit de andere regio’s rond de luchthaven.  Wel hebben zij steeds gevraagd dat de hinder eerlijk zou verdeeld worden, zoals dat ook in de luchthavenakkoord van 2008 en 2010 werd vastgelegd en waarin duidelijke principes voor de vliegroutes werden opgenomen (de rechter stelde in het vonnis wat dit punt betreft ook duidelijk dat de Belgische Staat met het plan-Wathelet inging tegen haar eigen beleid).

Het stoort de Noordrandgemeenten dat het vonnis in de (Franstalige) media totaal verkeerd wordt weergegeven en wordt afgedaan als een zoveelste juridische uitspraak die de situatie van de Brusselaars , de inwoners van de Oostrand en zelfs de inwoners van Waals Brabant onleefbaar zou maken. Het valt op dat diegenen die naar aanleiding van het tussengekomen vonnis in de media het luidst roepen net diegenen zijn die door het onwettelijke plan-Wathelet ten onrechte werden bevoordeeld…

Het vonnis vormt het ultieme drukkingsmiddel om eindelijk een breed gedragen dialoog op gang te brengen tussen alle betrokken partijen en om tot een evenwichtig en duurzaam plan voor de luchthaven Brussel-Nationaal te komen. De finale bedoeling is om de lawaaihinder die de luchthaven nu eenmaal met zich meebrengt gelijk te verdelen, en dit over politieke, electorale en/of communautaire belangen heen.

delen op

Blijft u graag op de hoogte
van onze visie op advocatuur
en de actualiteit?
Geïnteresseerd in lezingen of studiedagen?

schrijf u in op onze nieuwsbrief

Blijft u graag op de hoogte
van onze visie op advocatuur
en de actualiteit?
Geïnteresseerd in lezingen of studiedagen?

schrijf u in op onze nieuwsbrief

2018-06-14T11:08:12+00:00