>De avondklok: een disproportionele maatregel en dus onwettig
sport

Door Johan Vande Lanotte – 05/08/2020 – In de kijker

de avondklok: een disproportionele maatregel en dus onwettig

In Antwerpen werd een avondklok ingesteld. Vanaf 23.30 uur mag niemand nog op straat komen tot 06.00 uur. Deze maatregel werd genomen om de verdere uitbraak van de coronabesmetting in Antwerpen te stoppen. Verschillende mensen hebben kritiek op deze maatregel omdat die ongrondwettelijk zou zijn. Wat is er van aan?

Iedereen is vrij te gaan en te staan waar hij of zij dat wil. Dat is het principe. Maar de overheid kan regels opleggen die het samenleven mogelijk maken (denken we maar aan de verkeersregels) of, in dit geval, de volksgezondheid beschermen. Hiervoor mag de overheid maatregelen nemen die de vrijheid van mensen beperken.

De overheid mag echter niet discrimineren. Dat is bij de avondklok niet het geval. De maatregelen die ze neemt moeten ook proportioneel zijn. Een proportionele maatregel, is een maatregel die de vrijheid niet meer beperkt dan nodig. Dat moet afgemeten worden aan de doelstelling die moet worden bereikt.

Als argument voor het samenscholingsverbod wordt het handhavingsbeleid gebruikt : een avondklok is veel makkelijker te handhaven. Is dat wel zo ? En is dat een voldoende reden ?

Wat de openbare ruimte betreft is een samenscholingsverbod met meer dan 4 personen even makkelijk te controleren als een avondklok. Daar moeten we niet lang bij stil staan.

Maar, zo wordt geargumenteerd, feestjes en fuiven gaan door in private ruimtes en dat kunnen we veel moeilijker controleren en een samenscholingsverbod is daar minder doeltreffend. Dat argument gaat er dus van uit dat de feesten niet meer doorgaan omdat de mensen na 23.30 uur en voor 06.00 uur niet naar huis kunnen. Familiefeesten overdag ? Nooit van gehoord blijkbaar. Fuiven waar de (jonge) mensen blijven slapen? Nooit van gehoord. Ook met een avondklok zullen feesten en fuiven voor narigheid zorgen en moeilijk controleerbaar zijn. De uren zullen wat moeten veranderen : vroeger gedaan of juist langer duren.

Zoals u merkt: een samenscholingsverbod kan naar mijn oordeel duidelijk wel als een proportionele maatregel worden gezien. Een samenscholingsverbod verbiedt wat niet meer mag. Een avondklok verbiedt wat niet meer mag, maar nog veel meer. Er is geen enkel gevaar voor de volksgezondheid wanneer iemand om middernacht alleen of met zijn partner een wandeling wil maken. Dat staat als een paal boven water. Toch wordt het verboden, omdat de overheid gemakshalve heeft beslist zich niet tot het meest relevante besluit te beperken, maar het aanvult met een besluit waarvan ze beweert (verkeerdelijk naar mijn oordeel) dat het gemakkelijker te handhaven is. Als we het handhavingsgemak van de politiediensten als een doorslaggevend motief voor een zo verregaande vrijheidsbeperking gaan hanteren, dan zijn we fundamenteel verkeerd bezig.

Paniek is een slechte raadgever. En komt ook vaak na te lang wachten. Niet toevallig worden verschillende beslissingen nu gerechtelijk betwist. Denk maar aan het sluiten van nachtwinkels om 22.00 uur om te vermijden dat ze “vlak voor” het sluitingsuur van 01.00 uur alcohol zouden verkopen.

De coronacrisis is ongewoon. De reactie van de overheid moet sterk zijn en ongewoon. Maar ze mag nooit de marges van de proportionaliteit overschrijden. De overheid mag dus geen avondklok instellen als ze met een samenscholingsverbod quasi het zelfde kan bereiken, ook al zou ze dan meer politiemiddelen moeten inzetten. Als meer politiemiddelen nodig waren, kon en moest zo nodig extra federale steun gevraagd worden. De burgemeester kan dat zelfs opvorderen. Dat is niet gebeurd. In de plaats daarvan is een disproportioneel besluit genomen. En, zoals gezegd, dat kan niet.

delen op

Blijft u graag op de hoogte
van onze visie op advocatuur
en de actualiteit?
Geïnteresseerd in lezingen of studiedagen?

schrijf u in op onze nieuwsbrief

2020-08-05T11:58:56+00:00