>Gelijke behandeling in handelspubliciteit
Handelspubliciteit

Door Stefaan Sonck – 23/05/2017 – In de kijker

gelijke behandeling in handelspubliciteit

Ik was onlangs in shoppingmood. De zon werkte immers aanstekelijk en ik was dringend aan wat nieuwe lichte zomershirts of polo’s toe.

Toen ik de winkel van een bekende outdoorketen binnenstapte, werd ik onmiddellijk getroffen door de geafficheerde kortingsactie. Ik bofte!

Mijn echtgenote, die ondertussen hoopvol in de damesafdeling kuierde, kwam even later, net toen ik twijfelde tussen beige of wit, teleurgesteld terug: “Geen korting voor de dames!”

Niet wars van een juridisch geïnspireerde opmerking, vroeg ze me: “Kan dat wel, die discriminatie?”.

De handelspubliciteit staat bol van de ongelijkheden. Soms heel subtiel (bijvoorbeeld de kortingen vanaf een bepaald aankoopbedrag), soms heel uitdrukkelijk (zoals een leeftijdskorting).

Maar hoe zit dat met de korting bij aankoop van mannenkledij?

Juristen klampen zich vaak vast aan het gelijkheids- en niet discriminatiebeginsel, die gewaarborgd worden door onze Grondwet (artikelen 10 en 11).

Terloops weze opgemerkt dat het Europees Verdrag Rechten van de Mens wel een verbod van discriminatie voorziet (artikel 14), onder meer gegrond op geslacht, doch slechts voor de in het verdrag gewaarborgde rechten. Hier schieten we in onze kledingwinkel niet echt mee op.

Onze hoogste rechtscolleges omschrijven het grondwettelijk gelijkheids- en niet discriminatiebeginsel unisono als volgt:

De artikelen 10 en 11 van de Grondwet houden in dat eenieder die zich in dezelfde toestand bevindt op dezelfde wijze wordt behandeld, maar sluiten niet uit dat een verschil in behandeling tussen bepaalde categorieën van personen wordt ingesteld. Voor dit verschil in behandeling moet dan wel een criterium van onderscheid voorhanden zijn waarvoor een objectieve en redelijke verantwoording bestaat. Het bestaan van een dergelijke verantwoording moet beoordeeld worden met betrekking tot het doel en de gevolgen van de maatregel. Het gelijkheidsbeginsel is ook geschonden wanneer vaststaat dat tussen de aangewende middelen en het beoogde doel geen redelijk verband van evenredigheid bestaat.

Een hele boterham.

Bovendien geldt de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen, die van toepassing is op, onder meer, de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten die publiekelijk beschikbaar zijn (art. 6, §1, enig lid, 1°).

Volgens onze grondwettelijke beginselen is een onderscheiden behandeling van vrouwen en mannen dus niet per definitie uitgesloten, voor zover er maar een objectieve en redelijke verantwoording bestaat, waarbij doel en gevolgen in acht moeten worden genomen, zonder dat een en ander disproportioneel mag zijn.

Zo nemen we geen aanstoot aan het feit dat bij sportbeoefening vaak een onderscheid wordt gemaakt tussen de geslachten en, binnen deze groepen, op grond van leeftijd.

Strikt gezien is er bij onze promotie voor mannenkleding zelfs geen rechtstreekse discriminatie voorhanden: het staat zowel heren als dames vrij mannenkledij te kopen en hierbij, voor zover zij diep genoeg in de buidel tasten, de geafficheerde korting te claimen. Maar, toegegeven, als vrouwen mannenkleding kopen is het meestal voor manlief en niet voor zichzelf. Vrouwen die vrouwenkleding willen kopen, lopen de korting mis.

Zo komen we terug bij de wet van 10 mei 2007 die naast directe discriminatie (art. 8), ook spreekt van een indirect onderscheid, zijnde de situatie die zich voordoet wanneer een ogenschijnlijk neutrale bepaling, maatstaf of handelwijze personen van een bepaald geslacht, in vergelijking met andere personen bijzonder kan benadelen (art. 5, enig lid, 7°)

En zulk indirect onderscheid op grond van geslacht vormt een (verboden) indirecte discriminatie, tenzij de ogenschijnlijk neutrale bepaling, maatstaf of handelwijze die aan de grondslag ligt van het indirecte onderscheid objectief wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn (art. 15).

Je mag ervan op aan dat de winkelketen een wetenschappelijke uitleg zal kunnen geven om net nu, voor de zomer echt uitbreekt, een promotie voor mannenkleding te voeren, die de toets van de ongelijke behandeling doorstaat.

Empatisch heb ik de vraag van mijn echtgenote dan ook ontweken, door te wijzen op een kleurrijke blouse, die ik haar graag cadeau deed.

delen op

2017-05-23T10:43:23+00:00