>Nieuwe Europese richtlijnen betreffende auteursrecht op het internet.
sport

Door Elisah Vanhecke – 29/03/2019 – In de kijker

nieuwe europese richtlijnen betreffende auteursrecht op het internet

Het Europees Parlement keurde op 26 maart 2019 de richtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt goed.

Als de Europese lidstaten de aangenomen tekst aanvaarden, wordt deze van kracht na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie en hebben de lidstaten twee jaar de tijd om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving.

Meer concreet houdt de richtlijn onder meer een verstrengd aansprakelijkheidsregime in voor internetplatformen en verkrijgen Europese persuitgevers het recht om een vergoeding te vorderen indien hun publicaties worden hergebruikt op online platformen.

Elisah Vanhecke licht één en ander nader toe.

Internetplatformen zijn aansprakelijk voor de inhoud die de gebruikers uploaden.

Momenteel worden internetbedrijven niet aansprakelijk geacht voor de inhoud die hun gebruikers op het platform uploaden. Zij zijn enkel verplicht om inbreukmakende inhoud te verwijderen wanneer een rechthebbende (auteur, artiest, etc.) daarom verzoekt. Indien een gebruiker van het platform bijvoorbeeld een groot deel van een boek uploadt, al dan niet met commerciële doeleinden, zal de auteur moeten optreden tegen het platform teneinde verwijdering van de passage uit het boek te bekomen.

De richtlijn brengt hierin verandering in die zin dat de internetplatformen de toestemming dienen te verkrijgen van de auteursrechthebbende(n) voor het delen van beschermde inhoud, bijvoorbeeld door het sluiten van een licentieovereenkomst, bij gebreke waarvan zij direct aansprakelijk zijn wanneer zij een werk hosten waarvoor geen licentievergoeding werd betaald.

Het betreft dus een verstrengd aansprakelijkheidsregime dat de internetplatformen aansprakelijk acht voor de geplaatste inbreukmakende inhoud, tenzij zij kunnen aantonen dat:

  • alles in het werk werd gesteld om de toestemming van de rechthebbende(n) te verkrijgen en,
  • alles in het werk werd gesteld om uploads van inbreukmakende inhoud, zoals geïdentificeerd door de rechthebbende(n), te voorkomen, en
  • de inbreukmakende inhoud die op het platform werd geüpload prompt werd verwijderd na ontvangst van een voldoende onderbouwde melding van de rechthebbende(n).

Deze regeling is van toepassing op internetplatformen met een winstoogmerk die gebruikers toelaten om inhoud te uploaden en toegankelijk te maken voor het publiek, waaronder Facebook, YouTube, Instagram, enzovoort.

De aansprakelijkheidsregeling is niet van toepassing op:

  • business-to-business-clouddiensten,
  • clouddiensten waarmee gebruikers inhoud kunnen uploaden voor eigen gebruik,
  • platformen voor het ontwikkelen en delen van opensourcesoftware (zoals GitHub),
  • wetenschappelijke of onderwijsgegevensbanken zonder winstoogmerk,
  • online-encyclopedieën zonder winstoogmerk (zoals Wikipedia).

De aansprakelijkheidsregeling is minder strikt voor startende platformen, zijnde platformen jonger dan drie jaar met een jaaromzet van minder dan tien miljoen euro en gemiddeld minder dan vijf miljoen unieke bezoekers per maand. Deze platformen dienen eveneens de toestemming van de auteursrechthebbende(n) te verkrijgen voor het delen van beschermde inhoud. Zij zullen evenwel bij gebreke daarvan enkel direct aansprakelijk zijn indien zij niet kunnen aantonen dat alles in het werk werd gesteld om de toestemming van de rechthebbende(n) te verkrijgen en dat de inbreukmakende inhoud na ontvangst van een melding van de auteursrechthebbende(n) prompt werd verwijderd.

Ten slotte blijven op alle platformen citaten, kritiek, recensie, karikatuur, parodie of pastiche toegelaten (waaronder dus ook memes en GIF’s).

Er wordt in de richtlijn niet verduidelijkt welke instrumenten, personele middelen of infrastructuur de internetbedrijven dienen te hanteren om te voorkomen dat onbetaalde en auteursrechtelijk beschermde inhoud op een platform verschijnt. In de richtlijn wordt enkel verduidelijkt dat aan de internetplatformen geen algemene toezichtsverplichting wordt opgelegd. Niettemin gaan stemmen op dat het gebruik van een automatisch filtermechanisme onvermijdelijk lijkt. Dit filtermechanisme zou moeten toelaten om beschermde werken, waaromtrent de rechthebbenden het platform hebben geïnformeerd, te herkennen en te weigeren. De kritiek in dit verband luidt dat op die wijze ook legale inhoud dreigt te worden geblokkeerd, aangezien dergelijke filters niet in staat zouden zijn om rekening te houden met inhoud die niet door het auteursrecht worden beschermd (aangezien bijvoorbeeld behorend tot het publiek domein) of met de algemene uitzonderingen op het auteursrecht (bijvoorbeeld de parodie). De richtlijn voorziet in dit verband dat de platformen dienen te verzekeren dat de gebruiker bezwaar kan maken tegen onterecht verwijderde inhoud via een doeltreffend en snel klachtenmechanisme.

Nieuw (eigen) recht voor uitgevers van perspublicaties ten aanzien van internetplatformen.

Europese nieuwsuitgevers (zoals kranten en nieuwssites) en persagentschappen (zoals Belga)  verkrijgen automatisch het recht om namens journalisten te onderhandelen over publicaties die worden hergebruikt door internetplatformen.

Zij kunnen meer in het bijzonder optreden tegen het onlinegebruik van artikels/foto’s/video’s van journalistieke aard, zonder dat vereist wordt dat de journalist zijn auteursrecht op de betreffende publicaties zou hebben overgedragen aan de uitgever.

De uitgevers kunnen evenwel niet optreden tegen:

  • het particulier of niet-commercieel gebruik van de publicatie
  • het hyperlinken naar de betrokken publicatie (link naar de bronwebsite)
  • het gebruik van losse woorden of zeer korte fragmenten van de publicatie
  • het gebruik door andere gemachtigde gebruikers (wanneer de uitgever zodoende beschikt over een niet-exclusieve licentie op de publicatie)

Het recht van de uitgever vervalt twee jaar nadat de perspublicatie is verschenen (te rekenen vanaf 1 januari van het jaar volgend op de datum van publicatie).

Het recht van de uitgever is niet van toepassing op publicaties die voor het eerst gepubliceerd zijn vóór de datum van inwerkingtreding van de richtlijn.

Besluitend

De druk op de internetplatformen wordt verhoogd om vergoedingsafspraken te maken met auteursrechthebbenden, bij gebreke waaraan zij direct aansprakelijk zijn wanneer zij een werk hosten waarvoor geen licentievergoeding werd betaald.

De richtlijn heeft zodoende belangrijke gevolgen voor de internetplatformen die zich zullen dienen te confirmeren aan het gewijzigde aansprakelijkheidsregime door het nemen van de noodzakelijke technische, juridische en organisatorische maatregelen.

De door de Europese Commissie uit te vaardigen richtsnoeren zullen daarbij een belangrijke leidraad vormen.

Wij volgen dit uiteraard verder voor u op.

delen op

Blijft u graag op de hoogte
van onze visie op advocatuur
en de actualiteit?
Geïnteresseerd in lezingen of studiedagen?

schrijf u in op onze nieuwsbrief

2019-03-29T17:40:03+00:00